صفحه اصلی » پرسش و پاسخ » متفرقه » آیا در روایات اهل سنت، پاداشی برای گریه در عزای اهل بیت (علیهم السلام) بیان شده است؟ (جدید)
منتشر شده در ۲۴ دی ۱۳۹۳ | دسته : متفرقه

آیا در روایات اهل سنت، پاداشی برای گریه در عزای اهل بیت (علیهم السلام) بیان شده است؟ (جدید)

توضیح سؤال
طبق روایات معتبری که در منابع مختلف و معتبر روایی شیعه از طریق ائمه معصومین علیهم السلام رسیده ، برای گریه، عزاداری و اندوه در مصیبت اهل بیت (علیهم السلام) به ویژه سید الشهداء حضرت ابا عبد الله الحسین (علیه السلام) ثواب و پاداشهای بی‌شماری بیان شده است؛ سؤال این است که آیا در روایات اهل سنت نیز برای گریه در عزای اهل بیت (علیهم السلام) به طور عموم و در مصیبت امام حسین (ع) به صورت ویژه ثواب و پاداشی بیان شده است یانه؟
پاسخ
همانگونه که در توضیح سؤال آمده، در روایات معتبر شیعه برای گریه، عزاداری، و حتی صرف حزن اندوه، پاداش بیان شده است. در منابع اهل سنت نیز از جمله در کتاب «فضائل الصحابه»، جناب احمد بن حنبل رئیس مذهب حنبلی‌ها روایت صحیح السندی را از امام حسین (علیه السلام) نقل کرده که آن حضرت پاداش یک قطره اشک ریختن در عزای اهل بیت (علیهم السلام) را داخل شدن در بهشت می‌داند.
روایت احمد بن حنبل در ثواب اشک ریختن
متن روایت احمد بن حنبل، با سند صحیح این است:
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْرَائِیلَ، قَالَ: رَأَیْتُ فِی کِتَابِ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ بِخَطِّ یَدِهِ، نا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قثنا الرَّبِیعُ بْنُ مُنْذِرٍ، عَنْ أَبِیهِ، قَالَ: کَانَ حُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍّ، یَقُولُ: مَنْ دَمَعَتَا عَیْنَاهُ فِینَا دَمْعَهً، أَوْ قَطَرَتْ عَیْنَاهُ فِینَا قَطْرَهً، أَثْوَاهُ اللَّهُ عز وجل الْجَنَّهَ.
احمد بن اسرائیل می‌گوید: در کتاب احمد بن محمد بن حنبل با دست خط خودش دیدم که اسود بن عامر (ابو عبد الرحمن) از ربیع بن منذر نقل کرد که پدرش گفته: حسین بن علی (علیهما السلام) همیشه می‌فرمود: هر کس چشمانش براى ما پر اشک شود و یا یک قطره اشک برای ما بریزد خداوند او را در بهشت جاى خواهد داد.
فضائل الصحابه لابن حنبل، ج۲، ص۶۷۵، ح۱۱۵۴
مدارک دیگر این روایت:
این روایت را علمای دیگر اهل سنت در کتابهای شان با این عبارت ذکر کرده و تصریح نموده اند که ‌آن را احمد بن حنبل در کتاب «مناقب» خود آورده است:
۱٫ محب الدین طبری:
عن الربیع بن منذر عن أبیه قال کان حسین بن علی رضی الله عنهما یقول من دمعت عیناه فینا دمعه أو قطرت عیناه فینا قطره آتاه الله عز وجل الجنه. أخرجه أحمد فی المناقب.
ذخائر العقبى فی مناقب ذوی القربى، ج ۱، ص ۱۹، محب الدین أحمد بن عبد الله الطبری الوفاه: جمادى الآخره / ۶۹۴هـ ، دار النشر : دار الکتب المصریه – …مصر.
… احمد بن حنبل این روایت را در کتاب مناقب (فضائل الصحابه) نقل نموده است.
۲٫ ملا علی قاری:
أخرج أحمد فی المناقب عن الربیع بن منذر عن أبیه قال : کان حسن بن علی یقول : من دمعت عیناه فینا دمعه أو قطرت عیناه فینا قطره آتاه الله عز وجل الجنه .
ملا علی القاری، نور الدین أبو الحسن علی بن سلطان محمد الهروی (متوفاى۱۰۱۴هـ)، مرقاه المفاتیح شرح مشکاه المصابیح، ج ۱۱، ص۳۱۵، تحقیق: جمال عیتانی، ناشر: دار الکتب العلمیه – لبنان/ بیروت، الطبعه: الأولى، ۱۴۲۲هـ – ۲۰۰۱م .
احمد بن حنبل در کتاب مناقب (فضائل الصحابه) این روایت را نقل نموده است …
۳٫ قندوزی حنفی:
قندوزی حنفی این روایت را در دو جا از کتابش آورده است:
وعن الحسین بن علی ( رضی الله عنهما ) قال : من دمعت عیناه فینا دمعه أو قطرت عیناه فینا قطره بوأه الله ( عز وجل ) الجنه. ( أخرجه أحمد فی المناقب ) .
القندوزی الحنفی، الشیخ سلیمان بن إبراهیم (متوفاى۱۲۹۴هـ) ینابیع الموده لذوی القربى، ج ۲ ،‌ ص ۱۱۷ و ص۳۷۳، تحقیق: سید علی جمال أشرف الحسینی، ناشر: دار الأسوه للطباعه والنشرـ قم، الطبعه:الأولى۱۴۱۶هـ .
۴٫ سخاوی شافعی:
وی نیز در کتاب «استجلاب ارتقاء الغرف بحب أقرباء الرسول ذوی الشرف» این روایت را نقل نموده است:
قال : وعن الحسین بن علی رضی الله عنهما قال : من دمعت عیناه فینا أو قطرت عیناه فینا قطره آتاه الله عز وجل الجنه . أخرجه أحمد فی «المناقب» .
حسین بن علی (علیهما السلام) فرمود: هر کس چشمانش براى ما پر اشک شود و یا یک قطره اشک برای ما بریزد خداوند او را در بهشت جاى خواهد داد. این روایت را احمد در کتاب مناقب (فضائل الصحابه) خودش آورده است.
السخاوی، شمس الدین محمد بن عبد الرحمن (متوفی: ۹۰۲ هـ.ق)، استجلاب ارتقاء الغرف بحب أقرباء الرسول ذوی الشرف ، ج ۱، ص۴۳۱-۴۳۲، حدیث ۱۶۰، تحقیق : خالد بن احمد الصُّمِّی بابطین،‌ ناشر: دار البشائر الإسلامیه ، عربستان.
۵٫ احمد بن صالح بن أبی الرجال:
وی در کتاب مطلع البدور ومجمع البحور، این روایت را نقل کرده است:
ولأحمد فی مناقبه عن الحسین – علیه السلام -:من دمعت عیناه فینا قطره آتاه الله تعالى الجنه .
احمد بن حنبل در کتاب مناقب (فضائل الصحابه) از امام حسین علیه السلام نقل کرده است که فرمود: هر کس چشمانش براى ما پر اشک شود خداوند او را در بهشت جاى خواهد داد.
أحمد بن صالح بن أبی الرجال، مطلع البدور ومجمع البحور، جزء ۱ ، ص ۱۵،‌ تحقیق: عبد السلام عباس الوجیه، محمد یحیى سالم عزان ، مرکز التراث والبحوث الیمنی.
جالب اینجاست که نویسنده بعد از نقل این روایت می گوید:
والأحادیث فی (هذا) المعنى کثیره.
با این معنا و مضمون ، احادیث بسیاری وجود دارد.
تا اینجا ثابت شد که پنج تن از علمای اهل سنت این روایت را در کتابهایشان از احمد بن حنبل نقل کرده اند و هیچکدام از آنها اشکال و ایرادی بر متن و یا سند آن وارد نکرده اند.
توثیق راویان سند توسط محقق کتاب «فضائل الصحابه»
محقق کتاب (فصائل الصحابه) «جناب وصی الله بن عباس» در پاورقی کتاب راجع به راویان سند روایت می‌نویسد:
(۱۱۵۴) احمد بن اسرائیل شیخ القطیعی لم اجده والباقون ثقات.
احمد بن اسرائیل استاد قطیعی است، من شرحی حالی برایش نیافتم؛ اما بقیه راویان این روایت، مورد وثوق هستند.
فضائل الصحابه لابن حنبل، ج ۲، ص ۶۷۵، ح۱۱۵۴
طبق عبارت محقق کتاب، جز «احمد بن اسرائیل» بقیه راویان سند، مورد وثوق و اطمینان هستند. حال اگر توثیق «احمد بن اسرائیل» نیز ثابت شود، روایت صحیح خواهد بود. بنابراین، لازم است ابتدا پیرامون نام او بحث کنیم سپس به ذکر شرح حال و توثیق او از دیدگاه علمای اهل سنت بپردازیم.
الف: بیان نام های «احمد بن اسرائیل» در سخنان علمای اهل سنت:
با جستجو در عبارت های علمای اهل سنت می‌بینیم که از «احمد بن اسرائیل» به نام های متعددی یاد شده که هریک آنها نسبت وی را به اجدادش ثابت می‌کند و برگشت همه آنها به همان یک فرد است.
۱٫ ابو الفرج ابن الجوزی:
ابن جوزی برای «احمد بن اسرائیل» سه نام ذکر کرده و می‌نویسد:
أبو بکر أحمد بن سلیمان بن الحسن النجار روى عنه أبو حفص بن شاهین وهو أحمد بن سلمان بن الحسن بن إسرائیل بن یونس روى عنه ابن شاهین أیضا فنسبه إلى جد جده وهو أحمد بن إسرائیل الذی روى عنه أبو بکر بن مالک القطیعی.
ابو بکر احمد بن سلیمان بن حسن نجاد، از وی ابو حفص شاهین روایت کرده است. ابو بکر همان احمد بن سلمان بن حسن بن اسرائیل بن یونس است که از وی ابن شاهین نیز روایت نقل کرده است. و او را به جد جدش هم نسبت داده اند که همان احمد بن اسرائیل است و ابو بکر بن مالک قطیعی از وی روایت نقل کرده است.
تلقیح فهوم أهل الأثر، ج۱، ص۳۶۹ ، أبی الفرج عبد الرحمن ابن الجوزی الوفاه: ۵۹۷هـ ، دار النشر : شرکه دار الأرقم بن أبی الأرقم – بیروت – ۱۹۹۷ ، الطبعه : الأولى
۲٫ خطیب بغدادی:
خطیب بغدادی وی را با چهار اسم معرفی کرده است:
ذکر أبی بکر أحمد بن سلمان بن الحسن النجاد.
قد ذکرنا بعض حدیثه فیما تقدم، وهو أَحْمَد بن یونس القطیعی، الذی روى عنه عمر بن أَحْمَد بن شاهین.
ذکر و یاد ابو بکر احمد بن سلمان بن حسن نجاد. برخی از روایاتش را ما در گذشته ذکر کردیم و او احمد بن یونس قطیعی است که از وی عمر بن احمد بن شاهین روایت نقل کرده است.
پس از عبارت فوق این روایت ذکر می‌کند که در آن اسم «احمد بن یونس قطیعی آمده است:
أَخْبَرَنَا الْقَاضِی أَبُو بَکْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ الدَّاوُدِیُّ، أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ أَحْمَدَ الْوَاعِظُ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ یُونُسَ الْقَطِیعِیُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شَاذَانَ، حَدَّثَنَا مُعَلَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَکِ، عَنْ یُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِیِّ، قَالَ: حَدَّثَنِی سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أُبَیِّ بْنِ کَعْبٍ، قَالَ: کَانَتِ الْفُتْیَا: الْمَاءُ مِنَ الْمَاءِ رُخْصَهً فِی أَوَّلِ الإِسْلامِ، ثُمَّ أُحْکِمَ الأَمْرُ، وَنَهَى عَنْهُ .
پس از نقل روایت، دو باره «احمد بن سلمان نجاد»‌ را با مشخصات اجدادش معرفی کرده است:
هو أَحْمَد بن سلمان بن الحسن بن إسرائیل بن یونس، فنسبه عمر إلى جد جده. وهو أَحْمَد بن إسرائیل، الذی روى عنه أبو بکر بن مالک القطیعی
او احمد بن سلمان بن حسن بن اسرائیل بن یونس است. و عمر بن واعظ (در روایت فوق) نسبش به جد جدش می‌رساند و او همان احمد بن اسرائیل است که ابو بکر بن مالک قطیعی از وی روایت نقل کرده است.
موضح أوهام الجمع والتفریق، ج۱، ص ۴۶۴ ، أحمد بن علی بن ثابت الخطیب البغدادی الوفاه: ۴۶۳ ، دار النشر : دار المعرفه – بیروت – ۱۴۰۷ ، الطبعه : الأولى ، تحقیق : د. عبد المعطی أمین قلعجی
طبق این عبارت خطیب بغدادی،‌ «حسن» جد اول، «اسرائیل» جد دوم و «یونس» جد سوم این روای می‌شود. بنابراین، معرفی کامل ایشان «أَحْمَد بن سلمان بن الحسن بن إسرائیل بن یونس» است؛ اما برخی او را به اسم جد دوم «احمد بن اسرائیل» و برخی دیگر به اسم جد سوم «احمد بن یونس» معرفی کرده اند که در نهایت همه مقصود شان همان یک نفر است.
احمد بن حنبل در کتاب «فضائل الصحابه» از «احمد بن اسرائیل» روایت دیگری نیز نقل کرده است:
حدثنی أحمد بن إسرائیل قثنا محمد بن عثمان قثنا زکریا بن یحیى الکسائی نا یحیى بن سالم نا أشعث بن عم حسن بن صالح وکان یفضل علیه نا مسعر عن عطیه العوفی عن جابر بن عبد الله الأنصاری قال قال رسول الله صلى الله علیه وسلم مکتوب على باب الجنه محمد رسول الله علی أخو رسول الله قبل ان تخلق السماوات بالفی سنه.
فضائل الصحابه لابن حنبل، ج ۲، ص ۶۶۸، ح۱۱۴۰
جالب این است که محقق کتاب، در مورد همه راویان این حدیث نظرش را می گوید اما در باره «احمد بن اسرائیل» هیچگونه اظهار نظری نکرده است.
۳٫ عبد الکریم سمعانی:
سمعانی از علمای نسب شناس اهل سنت «احمد بن اسرائل» را از علمای فقیه حنابله معرفی کرده و تصریح می‌کند که وی بر اساس فقه احمد بن حنبل فتوا می‌داده و شاگرد عبد الله بن احمد بن حنبل و برخی دیگر بوده است:
النجاد: بفتح النون والجیم المشدده وفی اخرها الدال المهمله هذه الحرفه مشهوره والمعروف بها أبو بکر أحمد بن سلمان بن الحسن بن إسرائیل بن یونس الفقیه الحنبلی المعروف بالنجاد من أهل بغداد کان له فی جامع المنصور یوم الجمعه حلقتان قبل الصلاه وبعدها إحداهما للفتوى فی الفقه على مذهب أحمد بن حنبل والأخرى لإملاء الحدیث وهو ممن اتسعت روایاته وانتشرت أحادیثه
سمع الحسن بن مکرم البزاز … وعبد الله بن أحمد بن حنبل وقوما یطول ذکرهم
وکان ولادته فی سنه ثلاث وخمسین ومئتین ومات فی سنه ثمان وأربعین وثلاثمائه
نجاد: با فتح نون و تشدید جیم، و در آخر کلمه نیز دال بدون نقطه است. این شغل مشهور است. ابو بکر « أحمد بن سلمان بن الحسن بن إسرائیل بن یونس» به این حرفه معروف بود. وی از فقهای حنابله و اهالی بغداد است. او در روز جمعه در مسجد جامع منصور قبل از نماز و بعد از نماز دو حلقه درس داشت. یکی برای فتاوای فقهی بر اساس مذهب احمد بن حنبل و دیگری برای املاء روایت. وی از جمله کسانی است که روایاتش زیاد بود و احادیثش منتشر گردید.
وی از حسن بن مکرم بزاز و … و عبد الله بن احمد بن حنبل و گروهی که ذکر نام آنها طولانی خواهد شد، روایت شنیده است. تولد وی در سال ۲۵۳ و سال وفاتش ۳۴۸ بوده است.
السمعانی، أبی سعید عبد الکریم بن محمد ابن منصور التمیمی (متوفای۵۶۲هـ)، الأنساب، ج ۵، ص۴۵۷، تحقیق: عبد الله عمر البارودی، دار النشر: دار الفکر – بیروت ، الطبعه : الأولى ۱۹۹۸م
ب: توثیقات «احمد بن اسرائیل» از دیدگاه علمای اهل سنت
پس از این که اسم و نسب «احمد بن اسرائیل» را شناختیم توثیقات و مدح او را در کلمات علمای اهل سنت بررسی می‌کنیم:
۱٫ تصحیح حاکم نشابوری (متوفاى۴۰۵ هـ)
حاکم نیشابوری، یکی از علمای سرشناس علم رجال و حدیث اهل سنت، در بسیاری از موارد، روایاتی را که «احمد بن اسرائیل» در سند ‌آن قرار دارد، تصحیح کرده و این مطلب نشان می‌دهد که این راوی از نظر وی مورد اعتبار و موثق است. روایت ذیل یکی از نمونه های روایاتی است که حاکم آن را صحیح دانسته است:
حدثنا أحمد بن سلمان بن الحسن النجاد الفقیه إملاء ببغداد حدثنا الحسن بن مکرم البزاز حدثنا عثمان بن عمر حدثنا علی بن المبارک عن یحیى بن أبی کثیر عن عکرمه عن بن عباس رضی الله عنهما قال قضى رسول الله صلى الله علیه وسلم فی المکاتب أن یقتل بدیه الحر على قدر ما أدی منه قال یحیى قال عکرمه عن بن عباس یقام علیه حد المملوک هذا حدیث صحیح على شرط البخاری ولم یخرجاه.
الحاکم النیسابوری، ابو عبدالله محمد بن عبدالله (متوفاى۴۰۵ هـ)، المستدرک علی الصحیحین، ج ۲ ص ۲۳۷، تحقیق: مصطفی عبد القادر عطا، ناشر: دار الکتب العلمیه – بیروت الطبعه: الأولى، ۱۴۱۱هـ – ۱۹۹۰
۲٫ ابی جراده (متوفای۶۶۰هـ)
عمر بن احمد بن ابی جراده یکی از علمای اهل سنت، احمد بن اسرائیل را، فقیه و محدث مورد اعتماد دانسته و می‌نویسد:
أحمد بن سلمان بن الحسن بن إسرائیل بن یونس
المعروف بالنجاد الفقیه الحنبلی کان فقیها مفتیا ومحدثا متقنا واسع الروایه مشهور الدرایه.
أحمد بن سلمان بن حسن بن إسرائیل بن یونس، معروف به نجاد، فقیه مذهب حنبلی، یک فرد فقیه، فتوا دهنده، محدث (ناقل روایت)،‌ مورد اعتماد و دارای روایات فراوان و مشهور به درایت و فهم بود.
کمال الدین عمر بن أحمد بن أبی جراده (متوفای۶۶۰هـ)، بغیه الطلب فی تاریخ حلب، ج ۲ ص ۷۶۶، تحقیق: د. سهیل زکار، دار النشر: دار الفکر.
۳٫ ذهبی (۷۴۸هـ)
ذهبی یکی دیگر از علمای رجال اهل سنت در باره او گفته است:
وکان أحمد بن إسرائیل من أذکیاء العالم لا یسمع شیئاً إلا حفظه .
احمد بن اسرائیل از پرهیزگاران عالم و از نظر حافظه آن قدر قوی بوده که وقتی یک مطلب را یکبار می‌شنید ، حفظ می‌کرد.
تاریخ الإسلام ووفیات المشاهیر والأعلام ، ج ۱۹ ، ص ۳۴، محمد بن أحمد بن عثمان الذهبی الوفاه: ۷۴۸هـ ، دار النشر : دار الکتاب العربی – لبنان/ بیروت – ۱۴۰۷هـ – ۱۹۸۷م
وی در کتاب دیگرش او را «امام، حافظ حدیث، شیخ علمای بغداد» معرفی کرده و از خطیب بغدادی نقل کرده که او را صدوق دانسته است:
النجاد الإمام الحافظ الفقیه شیخ العلماء ببغداد أبو بکر أحمد بن سلمان بن الحسن بن إسرائیل البغدادی الحنبلی … قال الخطیب کان صدوقا عارفا صنف کتابا کبیرا فی السنن وکان له بجامع المنصور حلقه قبل الجمعه للفتوى وحلقه بعدها للاملاء حدث عنه أبو بکر القطیعی.
نجاد؛ پیشوا، حافظ (کسی که صدهزار روایت حفظ است)، فقیه و استاد علمای در بغداد، ابو بکر احمد بن سلمان بن حسن بن اسرائیل بغدادی حنبلی… خطیب گفته: وی فرد صدوق و عارف بوده و کتاب بزرگی را در «سنن» تصنیف کرد و در جامع منصور قبل از نماز جمعه نشستی برای فتوا داشته و بعد از نماز نیز درسی برای املای روایت دائر می‌کرده است و از وی ابو بکر قطیعی روایت نقل کرده است.
تذکره الحفاظ، ج۳، ص۸۶۸ ، شمس الدین محمد الذهبی الوفاه: ۷۴۸ ، دار النشر : دار الکتب العلمیه – بیروت ، الطبعه : الأولى
و در کتاب دیگرش تصریح می‌کند که احمد بن اسرائیل صدوق است:
۳۹۵ [ ۵۸۳ ] – [ صح ] أحمد بن سلمان بن الحسن بن اسرائیل بن یونس أبو بکر النجاد الفقیه الحنبلی المشهور … قلت هو صدوق …
میزان الاعتدال فی نقد الرجال ج ۱، ص ۲۳۸
۴٫ ابن حجر عسقلانی (متوفای۸۵۲هـ)
ابن حجر عسقلانی نیز بر صدوق بودن ایشان تصریح کرده است:
أحمد بن سلیمان بن الحسن بن إسرائیل بن یونس أبو بکر النجاد الفقیه الحنبلی المشهور … وکان رأسا فی الفقه رأسا فی الروایه .. قلت وهو صدوق.
العسقلانی الشافعی، أحمد بن علی بن حجر ابوالفضل (متوفاى۸۵۲ هـ)، لسان المیزان، ج ۱، ص۱۸۰، تحقیق: دائره المعرف النظامیه – الهند، ناشر: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات – بیروت، الطبعه: الثالثه، ۱۴۰۶هـ – ۱۹۸۶م.
۵٫ ابن ابی الدنیا (متوفای۲۸۱هـ)
ابن ابی الدنیا در کتاب «الاخوان» ایشان را این گونه معرفی کرده است:
النجاد: الإمام المحدث الحافظ الفقیه المتقی ، شیخ العراق ، أبو بکر أحمد بن سلمان بن الحسن البغدادی – الحنبلی النجاد – . … قال الخطیب البغدادی : کان النجاد صدوقا عارفا ، صنف السنن.
نجاد: پیشوا، راوی حدیث، حافظ (کسی که صد هزار روایت حفظ داشته باشد)، فقیه، پرهیزگار و شیخ عراق ابو بکر احمد بن سلمان بن حسن بغدادی حنبلی نجاد. خطیب گفته: نجاد فرد راستگو، عارف بود که سنن را تصنیف کرد.
القرشی البغدادی، عبد الله بن محمد بن عبید ابن أبی الدنیا (متوفای۲۸۱هـ)، الإخوان، ص۵۳، تحقیق : محمد عبد الرحمن طوالبه بإشراف نجم عبد الرحمن خلف، طبق برنامه مکتبه اهل البیت.
۶٫ ابن اثیر (متوفای ۶۳۰هـ)
ابن اثیر ایشان را یک انسان صالح می داند:
وفیها قتل أحمد بن إسرائیل وکان صالح.
ابن أثیر در الکامل فی التاریخ گفته است که او صالح بوده .
الکامل فی التاریخ ، ج ۶ ص ۲۰۳، اسم المؤلف: أبو الحسن علی بن أبی الکرم محمد بن محمد بن عبد الکریم الشیبانی الوفاه: ۶۳۰هـ ، دار النشر : دار الکتب العلمیه – بیروت – ۱۴۱۵هـ ، تحقیق : عبد الله القاضی
۷٫ ناصر الدین البانی (متوفاى۱۴۲۰هـ)
البانی یکی از علمای وهابی سخنش فصل الخطاب برای وهابیت است. از نظر وی نیز احمد بن سلمان نجاد «حافظ و صدوق» است:
( فائده ) : النجاد الذی عزا إلیه الحدیث مؤلف الکتاب هو أحمد بن سلمان بن الحسین أبو بکر الفقیه الحنبلی ، یعرف بالنجاد ، وهو حافظ صدوق جمع المسند ، وصنف فی السنن کتابا کبیرا ، روى عنه الدارقطنی وغیره من المتقدمین.
ألبانی، محمد ناصر (متوفاى۱۴۲۰هـ)، إرواء الغلیل فی تخریج أحادیث منار السبیل، ج ۳، ص۴۰، تحقیق: إشراف: زهیر الشاویش، ناشر: المکتب الإسلامی – بیروت – لبنان، الطبعه: الثانیه، ۱۴۰۵ – ۱۹۸۵ م.
نتیجه:
اولا: نقل این روایت از سوی احمد بن حنبل، مُسّلَم است؛ زیرا منابعی که این روایت را نقل کرده اند، همه تصریح نموده اند که احمد بن حنبل آن را در کتاب «مناقب» خودش آورده است؛
ثانیا: طبق عبارت‌هایی که از علمای اهل سنت در شرح حال و ترجمه «احمد بن اسرائیل» نقل شد، به دست می‌آید که ایشان یک نفر است؛ اما چهار اسم دارد که گاهی به اسم «جد دوم» (احمد بن اسرائیل» و گاهی به اسم «جد سوم» او (احمد بن یونس) و با پسوند «نجاد» مشهور شده است.
قرائنی قطعیه ای که ثابت می‌کند «احمد بن اسرائیل» همان «احمد سلمان بن الحسن نجاد» می‌باشد، به قرار زیر است:
۱٫ محقق کتاب فضائل الصحابه (وصی الله بن عباس) در پاورقی، احمد بن اسرائیل را استاد قطیعی معرفی کرده است:
(۱۱۵۴) احمد بن اسرائیل شیخ القطیعی لم اجده والباقون ثقات.
فضائل الصحابه لابن حنبل، ج ۲، ص ۶۷۵، ح۱۱۵۴
این گفتار ایشان مطابق با سخنان ابو الفرج ابن الجوزی و خطیب بغدادی و برخی دیگر است که از «احمد سلمان بن الحسن نجاد» ترجمه آورده و این شخص را استاد ابو بکر قطیعی معرفی کرده اند.
۲٫ دانشمندان و علمای فوق تصریح کرده اند که «احمد بن سلمان بن الحسن نجاد» از فقهای پیرو مذهب حنبلی بوده و یک حلقه درسی در جامع منصور برای نقل و املاء روایت داشته در روزهای جمعه داشته است. این گزارش تأیید می‌کند که وی ناقل روایت بوده و یکی از روایاتش همین روایت مورد بحث در باره امام حسین (علیه السلام) است.
۳٫ در فضائل الصحابه یک روایت دیگر نیز از طریق «احمد بن اسرائیل» نقل شده که خطیب بغدادی نیز آن را پس از ذکر شرح حال وی آورده است. و برنامه «جوامع الکلم» که تدوین شده توسط اهل سنت است، «احمد بن اسرائیل» را در این روایت، همان «أحمد بن سلمان بن الحسن بن إسرائیل بن یونس» می‌داند و رتبه او را «صدوق حسن الحدیث» ضبط کرده است.
ثالثا: محقق کتاب مدعی شد که من شرح حالی برای ایشان نیافتم. اما با توجه به تحقیقی که انجام شد، «احمد بن اسرائیل» یک فرد شناخته شده میان علمای رجال و حدیث شناس اهل سنت است و بسی توثیق و تعریف دارد.
تصحیح روایات وی از سوی حاکم نیشابوری، آمدن الفاظی همانند: « ومحدثا متقنا» (در کلام ابن ابی جراده)، « صدوقا عارفا» در کلام خطیب بغدادی، « الإمام الحافظ الفقیه شیخ العلماء» در کلام ذهبی، «صدوق» در کلام ذهبی و ابن حجر عسقلانی، « الإمام المحدث الحافظ الفقیه المتقی» در سخنان ابن ابی الدنیا، «وکان صالح» در کلام ابن اثیر، «حافظ صدوق» در سخنان ناصر الدین البانی وهابی بهترین دلیل بر توثیق این راوی است که متأسفانه محقق این کتاب (وصی الله بن عباس) از آوردن ‌آن چشم پوشی کرده است.
بنابراین روایت فوق از نظر سندی کاملا صحیح می‌باشد و هیچ خدشه ای بر آن وارد نیست.

منبع: www.valiasr-aj.com

مطالب مرتبط